Print this Pagina

Spelregeltips

Spelregels zijn nodig. Ook in ons spelletje. En toch wordt er wel eens om gemord. Je zult begrijpen, dat de regel dan in het nadeel van de morrende partij uitpakte. Dat is echter geen reden om te sjoemelen met de regels. En vergis je niet: er zijn ook scheidsrechters die met de regels sjoemelen. Alles onder de noemer ‘het moet gezellig blijven’. Dit gebeurt zelfs bij bondscompetities. Vind je het gek dat de spelers er soms niets meer van begrijpen? Daardoor kan je heel verschillende opvattingen horen, die regelmatig tot een felle discussie leiden.

Dit is de reden voor deze rubriek. Iedere maand worden een of twee spelregels in een tip behandeld. Alle tips zijn terug te vinden onder de link ‘competities’ bovenaan de site en bij de NJBB onder ‘veel gestelde vragen – reglementen’. Cursieve tekst is van de reglementencommissie van de NJBB

Spelregeltip 1

Hoe ver van de uitlijn mag of moet ik de cirkel trekken?

Dit is nergens (meer) vastgelegd.

Wat wél is vastgelegd is de afstand die je moet bewaren tot de afschotting: deze bedraagt één meter (1m). Het criterium is de afschotting; de afstand tot de uitlijn doet er niet toe, met dien verstande dat de cirkel natuurlijk niet buiten de lijnen mag liggen.

Gek genoeg zijn de officiële spelregels hierover ook onduidelijk. Het enige artikel dat hier naar verwijst is artikel 7 lid 2 over de geldigheid van het but.

Het but is o.a. geldig als de afstand van de werpcirkel tot enig obstakel tenminste 1m bedraagt.

Een uitlijn geldt niet als een obstakel, de afschotting wel.

Bij Celeritas is de uitlijn over het algemeen op de minimum afstand (30 cm) van de afschotting aangebracht en moet je dus tenminste 70 cm van de uitlijn aanhouden. Dit geldt voor de achterkant van de cirkel.

Klik hier voor alle tips.

Spelregeltip 2

Wanneer is het but geldig uitgeworpen?

Dit staat in het internationale spelreglement als volgt onder artikel 7 omschreven:

Bij het uitwerpen van het but is het slechts geldig als:
1. de afstand van het but tot de binnenrand van de werpcirkel voor junioren en senioren ten minste 6 en
ten hoogste 10 m bedraagt; bij wedstrijden die zijn bedoeld voor jongeren mogen kleinere afstanden
worden toegepast.
2. de afstand van de werpcirkel tot enig obstakel ten minste één meter bedraagt;
3. de afstand van het but tot enig obstakel en tot de uitlijn ten minste één meter bedraagt; en
4. het but zichtbaar is voor een speler die geheel rechtop in de werpcirkel staat, met de voeten zover
mogelijk van elkaar verwijderd; in geval van twijfel beslist de scheidsrechter of het but zichtbaar is;
tegen zijn beslissing is geen beroep mogelijk.

Deze regel wordt in de praktijk nogal eens door scheidsrechters aangepast. Dan staat men toe om de but tot 0.5 meter van de uitlijn te werpen. Dit is echter niet volgens de regels en wordt door de bond afgekeurd. Bij Celeritas in het laantje wordt het ook altijd toegestaan. Anders blijft er een te smalle baan over om op te spelen. Scheidsrechters nemen dit over in de bondstoernooien bij Celeritas, maar officieel is het dus niet toegestaan.

Behalve voor punt 4 geldt deze omschrijving eigenlijk alleen bij aanvang van de wedstrijd. Dus bij aanvang van de 1e werpronde. Daarna komen er aanvullende bepalingen.

In de volgende werpronde wordt het but uitgeworpen vanuit een werpcirkel die geplaatst of getekend
wordt rond het punt waar het lag aan het einde van de vorige werpronde, behalve als:

  •  de werpcirkel zich op een afstand van minder dan één meter van enig obstakel zou bevinden; of
  •  het but niet op alle toegestane afstanden zou kunnen worden uitgeworpen.

In het eerste geval trekt de speler de werpcirkel op de kortst mogelijke toegestane afstand van het
obstakel‡.
In het tweede geval mag de speler de positie van de werpcirkel achterwaarts verplaatsen in het verlengde
van de lijn tussen de werpcirkel en de positie van het but in de voorgaande werpronde, maar niet verder
dan tot hij het but op de maximaal toegestane werpafstand kan uitwerpen. Dit mag alleen als het but in
geen enkele richting op de maximaal toegestane werpafstand kan worden uitgeworpen.
Als na drie opeenvolgende pogingen door eenzelfde equipe het but nog altijd niet reglementair is
uitgeworpen, gaat het over naar de tegenstander die eveneens drie pogingen mag doen, en de werpcirkel
achterwaarts mag verplaatsen zoals in de vorige alinea is beschreven. In dit geval mag de werpcirkel niet
nogmaals worden verplaatst, zelfs niet als ook deze equipe niet slaagt in haar drie pogingen.
De toegestane tijd voor het uitvoeren van deze drie worpen is ten hoogste 1 minuut.
In elk geval behoudt de equipe die het but na de eerste drie worpen moest afstaan, het recht de eerste
boule te werpen.

Oeps. Er staat nogal wat. Neem rustig de tijd om het een paar maal door te lezen. Pas daarna kan je het echt begrijpen. En daarom ook het vervolg.

M.b.t. het tweede geval heb ik zelf een keer in de verenigingscompetitie op vrijdagavond een dispuut met een tegenstander gehad. Omdat ik het but op een gewenste afstand en – ondergrond wilde hebben, trok ik de cirkel ruim 2 meter van de uitlijn en gooide de but uit op ca. 7 meter. De tegenstander ging nu vanuit de cirkel uitstappen en kwam op 8.5 meter tot de uitlijn. Hij wilde nu de uitworp afkeuren, omdat de but niet op 10 meter uitgeworpen kon worden. Hij dacht dat dit altijd mogelijk moest zijn. Uit dit artikel blijkt dat het echter geen verplichting maar een keuze is van de partij die de but uitwerpt of deze op 10 meter wil uitwerpen!

Trouwens die discussie laaide nog hoog op en doordat er geen scheidsrechter in functie aanwezig was, verliep de partij daarna gespannen. Jammer genoeg maken we dat allemaal wel eens mee. Dit zou niet hoeven als ieder de meest elementaire regels kent en zich daaraan houdt.

Wat punt 4 betreft; dit blijft de hele wedstrijd geldig. Als je het but vanuit de cirkel niet kunt zien, zoals onder dit artikel omschreven, dan is het alsnog ongeldig. Dit geldt niet als een bal de zicht op het but ontneemt. Ook een verwaaid blad of stuk papier mag worden verwijderd. Maar als bijvoorbeeld het but wordt verplaatst en onzichtbaar achter een obstakel komt te liggen (denk aan bak 6 en -7 bij ons), dan is het but ongeldig.

1140_scheidsrechter_2

Spelregeltip 3

Wanneer mag een verplaatst but worden teruggelegd?

Allereerst: Om het but terug te mogen leggen moet het gemarkeerd zijn geweest voordat het werd verplaatst. Zonder markering mag het but NOOIT worden teruggelegd!

Moet ik het but dan altijd markeren?

Als gewenning is dit wel verstandig. Maar ja, de ene partij is de andere niet. In een trainingspartijtje doe ik het ook niet (meer). In een competitiewedstrijd echter wel. Het is een kleine moeite en kan een hoop ellende voorkomen. Nu ik dit zo schrijf, ga ik het toch ook weer in de losse wedstrijdjes doen. Simpel om anderen te laten inzien, dat het belangrijk kan zijn. In het verleden werd regelmatig gevraagd, waarom ik het but markeerde. Na de uitleg begreep men het belang ervan. Gek genoeg zijn het vrijwel altijd spelers die al langer spelen die het niet nodig vinden om de plaats van het but te markeren. Wordt het but dan onverhoopt verplaatst, dan worden diezelfde spelers ook de lastigste spelers bij de oplossing. Maar al te vaak raken ze ten onrechte geagiteerd.

Dit roept meteen de volgende vraag op: Waarom zou ik het but markeren.

Wel, daar zijn twee redenen voor:

  1. Om het but eventueel terug te mogen leggen. Dit wordt hierna verder behandeld.
  2. Om de afstand van de uitworp vast te leggen. Dan kan bij verplaatsen van het but de afstand niet meer betwist worden. Stel je gooit het but uit op de grens van 10 meter. Je plaatst jouw eerste boule en neemt het but mee. Het but ligt opeens verder dan 10 meter. De tegenpartij betwist nu de geldigheid van de uitworp. Als je het but hebt gemarkeerd, geldt de afstand van de markering. Zonder markering geldt de afstand tot waar het but nu ligt. Dat kan net het verschil zijn tussen een geldige – of een ongeldige uitworp. En als je uitworp geldig is en nu biberon ligt  (bal vast aan but), heeft de tegenpartij een probleem. Let wel, in dit geval wordt het but niet teruggelegd op de plaats van de markering. De markering geeft alleen de originele afstand tot de cirkel aan!

Het terugleggen van het but.

Als je het desbetreffende artikel even laat bezinken, dan kom je tot verrassende conclusies. Let op de vette tekst.

Dit wordt geregeld in artikel 11: Verborgen of verplaatst but
Als het but tijdens een werpronde onverwachts wordt bedekt door een boomblad of een papiertje, wordt
dat verwijderd.
Als het but in beweging komt, bijvoorbeeld door de wind of de helling van het terrein, of per ongeluk door
de scheidsrechter, een speler, een toeschouwer, een boule of een but uit een andere partij, een dier of
enig bewegend voorwerp wordt verplaatst, wordt het teruggelegd op zijn oorspronkelijke plaats, mits deze
was gemarkeerd.
Om onenigheid te voorkomen moeten spelers de plaats van het but markeren. Protesten met betrekking
tot niet–gemarkeerde buts en boules worden niet in overweging genomen.
Wordt het but verplaatst door een boule uit dezelfde partij, dan blijft het geldig.

Het vetgedrukte ‘enig bewegend voorwerp‘ is in deze voor de meeste spelers onbekend. Als er geschoten wordt en het but wordt verplaatst door een wegspattend steentje, dan mag het but dus teruggelegd worden, mits het was gemarkeerd.

Enkele jaren geleden maakte Gery en ik dit mee in een wedstrijd tegen Herman en Rob Staps. Herman schoot met zijn laatste boule voor drie punten. Het leek een veilig schot. De te schieten bal lag zeker een halve meter naast het but. Herman schiet raak, maar een wegspattend steentje verplaatst het but en wij liggen op twee punten. Wij uiteraard tevreden en Herman gefrustreerd. Het but was toentertijd niet gemarkeerd, maar anders had het teruggelegd mogen worden en had Herman zijn verdiende drie punten gehad en wij de wedstrijd niet gewonnen. Tenminste als iemand van deze regel op de hoogte was geweest.

 

 

 

 

Klik hier voor alle tips.

Permanent link to this article: http://www.celeritas-petanque.nl/index.php/competities/spelregeltips/

1 comment

  1. Jos Bunel

    Hallo spelregelcommisie

    Op welke datum van welk jaar zijn deze regels actueel?Vriendelijke groet jos

    P.s
    Het gaat vooral om de spelregel verplaatsen but door een steentje.
    MOET DEZE GEMARKEERD ZIJN?

Geef een reactie

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.